Sinds de Wet Kansspelen op afstand in 2021 werd ingevoerd, is het medialandschap rondom online gokken drastisch veranderd. Eerst was er een golf van reclames op televisie en radio, maar sinds het verbod op ongerichte reclame in juli 2023 zijn de traditionele gokadvertenties uit het straatbeeld en van de primetime tv verdwenen. De promotie is echter niet gestopt, maar is ondergronds gegaan. Het nieuwe strijdtoneel is de feed van je favoriete social media app, waar influencers de rol van wandelend reclamebord op zich nemen.
Dit creëert een complexe dynamiek: content creators testen de grenzen van de wet, internationale gokbedrijven zien hun kans schoon om de Nederlandse markt te bereiken, en de Kansspelautoriteit (KSA) probeert met man en macht de consument te beschermen. Deze confrontatie op platformen als YouTube, Twitch en TikTok is een voorbode van hoe reclame in de toekomst in gereguleerde markten zal opereren.
De vervaagde grens tussen entertainment en reclame
De kern van de problematiek ligt in de manier waarop influencers online gokken presenteren. In plaats van een duidelijke reclameboodschap, verpakken ze het als entertainment. Ze starten een livestream, juichen bij een grote winst en delen hun opwinding met duizenden volgers, waardoor de kijker het gevoel krijgt mee te kijken met een vriend in plaats van naar een advertentie. Het is deze vervaagde grens die het zo effectief en tegelijkertijd zo problematisch maakt.
Deze influencers leiden hun volgers vaak naar een breed scala aan internationale platforms, wat voor de consument een onoverzichtelijk landschap kan creëren. Om hierin een weloverwogen keuze te kunnen maken, zoeken veel mensen naar gespecialiseerde gidsen die de verschillende opties objectief vergelijken. Een voorbeeld van zo’n bron is te vinden op https://instantcasino.live/casino-zonder-licentie/, waar gedetailleerde informatie over spelaanbod, bonussen en betaalmethoden wordt aangeboden. Dit soort platforms voorziet in de informatiebehoefte van de consument die de internationale markt verkent, terwijl de uitdaging voor de Kansspelautoriteit (KSA) blijft hoe zij toezicht kan houden op de promotie van deze markt.
Waarom een tip van een influencer zo overtuigend is
De effectiviteit van deze marketingmethode gaat dieper dan alleen het tonen van een winnend spel. Het succes rust op het psychologische principe van de ‘parasociale relatie’: de eenzijdige, vriendschappelijke band die volgers opbouwen met een content creator. Na urenlang meekijken met iemands leven, streams en verhalen, voelt de influencer niet als een vreemde, maar als een bekende of zelfs een vriend.
Wanneer deze persoon vervolgens een product of dienst aanprijst, wordt dit door het brein anders verwerkt dan een standaard reclamespot. Het voelt niet als een koude, commerciële boodschap, maar als een oprechte tip van iemand die je vertrouwt. Deze vermeende authenticiteit is een extreem krachtig marketinginstrument, met name bij jongere doelgroepen die van nature sceptisch zijn tegenover traditionele advertenties.
De strenge Nederlandse regels en de mazen in de wet
De Nederlandse wet is op papier glashelder. Sinds de invoering van de nieuwe regels is het voor vergunninghouders verboden om gebruik te maken van rolmodellen, waaronder influencers, om hun diensten te promoten. De gedachte hierachter is dat bekende personen kwetsbare groepen niet mogen aanzetten tot gokken. Daarnaast moet van het publiek dat wel wordt bereikt, minstens 95% 24 jaar of ouder zijn.
Deze strenge regels hebben ervoor gezorgd dat legale Nederlandse aanbieders hun samenwerkingen met promotiepartners grotendeels hebben stopgezet. De uitdaging voor de KSA ligt echter bij de internationale aanbieders en buitenlandse influencers. Als een Canadese vlogger een goksite promoot die ook voor Nederlanders toegankelijk is, is handhaving juridisch complex. De KSA kan pas ingrijpen als een platform zich aantoonbaar op de Nederlandse markt richt.
De Kansspelautoriteit slaat terug
De KSA zit echter niet stil en heeft de jacht op illegale promotie door influencers merkbaar opgevoerd. Een bekend voorbeeld is de zaak tegen de influencer ‘LeftlanePapi’. Hij streamde niet alleen zijn speelsessies op illegale goksites, maar moedigde zijn volgers ook actief aan om zich daar aan te melden.
De KSA hanteert hierbij een tweeledige strategie. Eerst krijgt de influencer een waarschuwing en 48 uur de tijd om de content te verwijderen. Gebeurt dit niet, dan volgt een last onder dwangsom met forse boetes. Tegelijkertijd neemt de KSA contact op met de socialemediaplatforms zelf, zoals YouTube, met het verzoek om de kanalen of video’s offline te halen.
De complexe rol van YouTube en Twitch
Tussen de content creator en de toezichthouder staan de tech-giganten zelf: YouTube, Twitch en TikTok. Deze platforms bevinden zich in een lastige spagaat. Enerzijds verbieden hun eigen communityrichtlijnen vaak de promotie van illegale gokactiviteiten, anderzijds is het handhaven hiervan op een wereldwijde schaal een enorme uitdaging. De KSA zet de platforms steeds vaker onder druk om content te verwijderen, waardoor zij in feite een verlengstuk van de Nederlandse handhaving worden. Dit legt de complexe botsing bloot tussen de mondiale, open aard van social media en de specifieke, lokale wetgeving van een land.
Een voortdurend kat-en-muisspel
De strijd tegen illegale gokreclame via influencers is een complex en doorlopend proces. Vanuit een mediaperspectief is deze situatie een treffend voorbeeld van de botsing tussen oude reclameregels en de nieuwe realiteit van de creator economy. Het traditionele model van gereguleerde advertentieruimte is ingehaald door een wereld waarin elke content creator een potentieel marketingkanaal is. De discussie verschuift daarmee steeds meer naar de verantwoordelijkheid van de platforms en de mediawijsheid van de consument, die moet leren om het verschil te zien tussen authentiek entertainment en slim vermomde reclame.