Blog

Speakers kiezen: vloerstaander of boekenplankmodel?

Bombastisch symfonieorkest vs. sprankelende jazz

Geschreven door Maikel Dijkhuizen op
Groot of klein. Dat is vaak de eerste keuze die audioliefhebbers bij de aanschaf van een luidspreker maken. Logisch, want de boxen moeten natuurlijk wel goed in het interieur passen. Maar buiten de fysieke eigenschappen bestaan er ook nogal wat akoestische verschillen tussen forse vloerstaanders en bescheiden boekenplankspeakers. Aan welk geluid geef jij de voorkeur?

Veel mensen laten de keuze voor een speaker grotendeels afhangen van hun interieur. Enorme luidsprekerzuilen passen bijvoorbeeld niet goed bij een bescheiden televisiemeubel, terwijl compacte boekenplankspeakers niet ogen naast een gigagrote beeldbuis. En zo zijn er nog wel meer argumenten denkbaar om voor een kleine óf juist grote luidspreker te kiezen. Bovendien moet de vormgeving natuurlijk ook wel enigszins in de smaak vallen. Hoewel de fysieke eigenschappen natuurlijk van groot belang zijn, is het voor de ware geluidspurist geen doorslaggevende factor. Een kleine monitorspeaker klinkt namelijk heel anders dan een forse vloerstaander. Het is dus ook een kwestie van welk geluid je prettig vindt. Verder is de keuze ook nog eens afhankelijk van de beschikbare audioapparatuur. Hoog tijd voor een nadere uitleg. Kies jij als front-luidsprekers voor kleine of juist grote boxen?

Klankkast

Eén verschil tussen vloerstaanders en monitorspeakers is in ieder geval voor iedereen duidelijk: de omvang van de klankkast. Ook in akoestisch opzicht zorgt dat voor verschillen en dat heeft alles met natuurkundige wetten te maken. De constructie van een doorsnee vloerstaander is intern meestal een stuk steviger vergeleken met een doorsnee boekenplankmodel. Verder zijn de audiodrivers veelal beter geïsoleerd, omdat er meer ruimte tussen de componenten zit. Hierdoor krijgen ongewenste trillingen niet zo makkelijk de overhand. Ook het gewicht van de behuizing speelt hierin een voorname rol. Hoe zwaarder, hoe beter! Staar je echter niet blind op de grootte en het gewicht van de klankkast. De beperkingen van een kleine klankkast komen namelijk hoofdzakelijk bij de goedkopere monitorspeakers aan het licht. Er zijn behoorlijk wat gespecialiseerde speakermerken die prima boekenplankmodellen met voldoende ‘stijfheid’ ontwikkelen. Zeker bij producten in het hogere prijssegment zijn de verbindingen binnen de klankkast uitermate stevig, waardoor er van ongewenste trillingen eigenlijk geen sprake is. Als materiaal gebruiken fabrikanten doorgaans geperst plaatmateriaal (mdf), waarbij de behuizing voorzien is van versterkte compartimenten.

Een vloerstaander heeft als voordeel dat er plek is voor meerdere audiodrivers, die goed van elkaar zijn geïsoleerd.

Aantal audiodrivers

De betere luidsprekers bestaan altijd uit meerdere kleinere speakers, ook wel audiodrivers genoemd. Bij een boekenplankmodel is er meestal alleen een tweeter voor de hoge tonen, terwijl een zogeheten midrange-driver de middentonen en lage tonen verzorgd. In totaal zijn er dus doorgaans twee audiodrivers aanwezig. Naast een tweeter en midrange-driver heeft een vloerstaander een aparte woofer om het laag meer inhoud te geven. Hierdoor lukt het om een breder frequentiebereik met meer power uit een enkele speaker te persen. Hoge luidsprekerzuilen hebben veelal meerdere woofers aan boord, waardoor ze zeer geschikt zijn om bombastische audiostukken met een diepe laag te laten horen. Denk bijvoorbeeld aan actiescènes met explosies of een concert van een omvangrijk symfonieorkest. De aanwezigheid van meerdere audiodrivers creëert een voller geluid met meer diepgang. Dat wil overigens niet zeggen dat een vloerstaander per definitie beter is dan een goede boekenplankspeaker. Sterker nog, menig audiofiel zweert zelfs bij compacte monitorspeakers. De reden hiervoor is dat ze vaak wat sprankelender en gedetailleerder klinken, omdat er minder (overheersende) bastonen aanwezig zijn.

Dankzij de aanwezigheid van meer audiodrivers klinkt een vloerstaander vaak voller.

Controle versterker

De keuze voor een boekenplankspeaker of vloerstaander hangt ook af van de aanwezige versterker of receiver. Boekenplankspeakers laten zich gemakkelijker aansturen, waardoor ze in combinatie met een wat goedkopere versterker natuurgetrouwer klinken. Heeft een versterker voor een veeleisende vloerstaander bijvoorbeeld te weinig power, dan resulteert dat in een onrustige en onnauwkeurige weergave. Vloerstaanders hebben nu eenmaal meer audiodrivers, waardoor er een hoger uitgangsvermogen in combinatie met een stabiele voeding vereist is om de speakers volledig te controleren. Vergeleken met receivers zijn stereoversterkers over het algemeen beter in staat om vloerstaanders optimaal te laten presteren. De reden is eenvoudig, want de voeding hoeft slechts twee speakers van voldoende vermogen te voorzien. Een doorsnee stereoversterker met een stabiele voeding is daar prima toe in staat. Kies je voor een home cinema-opstelling, dan is er een nogal kapitaalkrachtige receiver vereist om twee vloerstaanders, een centerspeaker en minimaal twee surround-speakers dynamisch te laten klinken.

Arcam ontwikkelt geschikte receivers om een home-cinemaset met vloerstaanders volledig te controleren, zoals deze AVR850.

Actief of passief?

Het is best lastig om een duurbetaalde speakerset met een dito versterker te matchen. Zeker de betere luidsprekers eisen nogal wat controle en die kun je dus niet zomaar op een middelmatig hificomponent aansluiten. Vind je het lastig om een keuze te maken? Laat de versterker dan achterwege. Actieve speakers hebben namelijk al een eigen eindversterker ingebouwd, waardoor het niet nodig is om ze extern aan te sturen. Dergelijke luidsprekers sluit je aan op het lichtnet, waarna ze direct gebruiksklaar zijn. Let wel even op welke ingangen de speaker heeft om eventueel een televisie, blu-ray-speler of cd-speler aan te sluiten. Verder hebben actieve luidsprekers meestal een netwerkfunctie, zodat je muziek rechtstreeks vanaf een nas of computer afspeelt. De bediening gebeurt veelal met een app, waarmee je bijvoorbeeld je favoriete Spotify-afspeellijst selecteert. Onder meer Dali en Raumfeld produceren zowel actieve vloerstaanders als boekenplankspeakers.

De Raumfeld Stereo L is een fraaie luidsprekerzuil met een eigen eindversterker.

Inhoudsopgave

  1. Inleiding
  2. Pagina 2

Dit artikel delen:

Lees meer

STREAM ON 3x beeld én geluid voor 1000 euro
0

Reacties op: Speakers kiezen: vloerstaander of boekenplankmodel?

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • Er zijn nog geen reacties op dit artikel.

 

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.