Blog

Hoe zinvol is een subwoofer?

Extra baspower!

Geschreven door Maikel Dijkhuizen op
Zeker bij kwalitatieve audiosystemen eist de subwoofer een behoorlijk groot deel van het totale budget op. En dat terwijl dit onderdeel slechts uitsluitend lage tonen produceert. Is een subwoofer voor iedere audio-opstelling een absolute must of kun je ook prima zonder? Media Totaal zocht voor je uit: hoe zinvol is een subwoofer?

Wie extra baspower wenst, moet daar doorgaans behoorlijk diep in de buidel voor tasten. Wil je een multiroom-set van het bekende audiomerk Bluesound bijvoorbeeld uitbreiden met een subwoofer, dan betaal je daar bijna zevenhonderd euro voor. Dat is nog een relatief goedkoop exemplaar, want de DB4S van de nieuwe Bowers & Wilkins 700-Series heeft een prijskaartje van maar liefst zestienhonderd euro. Veel geld, waardoor de vraag gerechtvaardigd is hoé zinvol een subwoofer daadwerkelijk is. Hierop is geen eenduidig antwoord te geven, omdat er allerlei factoren van invloed zijn. Hoog tijd om wat dieper in de materie te duiken!

Een subwoofer is niet goedkoop, zo kost dit exemplaar van het Canadese Bluesound 699 euro.

De basis

Een subwoofer is kortweg een forse luidspreker die uitsluitend bastonen de ruimte in blaast. Dat vereist voor een intensieve laagweergave veel energie en om die reden is er meestal een eigen versterker met behoorlijk wat uitgangsvermogen ingebouwd. Achterop de subwoofer vind je vaak meerdere bedieningselementen om de basspeaker aan te sturen. Met name de zogeheten crossover-regelaar is een interessante instelling. Hiermee bepaal je namelijk in hoeverre de subwoofer de overige luidsprekers in het lage bereik moet aanvullen. Geven de reguliere speakers weinig lage tonen weer, dan stel je met de crossover-regelaar een hoog frequentiebereik in. De subwoofer moet dan harder werken om het totale geluidsbeeld te complementeren. Andersom kan natuurlijk ook. Is er al behoorlijk wat laag aanwezig, maar mis je net die allerlaagste tonen? Met de crossover-regelaar bepaal je eenvoudig dat de subwoofer alleen de ‘diepste’ frequenties uitstuurt. Frequenties die boven de ingestelde waarde vallen, filtert het scheidingsfilter vervolgens weg. Een goede vuistregel is om met een instelling van ongeveer 80 Hertz te beginnen. Van daaruit stel je de laagweergave omhoog of omlaag bij. Voor een goed resultaat is het gunstig wanneer de laagste frequenties van de luidsprekers een lichte overlap hebben met de hoogste frequenties van de subwoofer. Naast de crossover-regelaar vind je achterop de subwoofer ook een volumeknop. Hiermee pas je de sterkte van de basweergave aan.

Een ruime klankkast met veel ‘lucht’ laat de basspeaker optimaal presteren.

Fase-regelaar

Naast regelaars voor het volume en het frequentiebereik (crossover) hebben actieve subwoofers meestal ook een fase-knop. Die staat op het bedieningspaneel bijna altijd aangeduid als Phase. Je hebt hierbij doorgaans keuze uit twee instellingen, namelijk 0 of 180 graden. Met de faseknop zorg je ervoor dat de bastonen van zowel de subwoofer als je overige speakers allebei je oren bereiken. Zeker wanneer de voorste luidsprekers en de subwoofer recht tegenover elkaar staan opgesteld, valt de basweergave mogelijk weg. Dat gebeurt door middel van een zogeheten tegenfase. Kies je in deze situatie voor een fase van 180 graden, dan schuift de subwoofer de golflengte van het uitgezonden audiosignaal iets op. Hierdoor sluit de laagweergave van alle speakers onderling beter aan, zonder dat ze elkaar in de weg zitten. Overigens is dit slechts een theoretisch verhaal, want de akoestiek in iedere kamer is weer anders. Ga daarom vooral zelf luisteren en bepaal op je eigen gehoor welke fase-instelling de meeste bas laat horen.

Een goede subwoofer heeft aan de achterzijde altijd een fase-regelaar.

Surround-geluid

Wie graag naar films, series of concerten kijkt met surround-geluid, kan niet om een subwoofer heen. Nagenoeg alle recente films en series gebruiken voor de laagweergave namelijk een apart audiokanaal dat speciaal bestemd is voor de subwoofer. Heb je geen basspeaker staan en speel je de film bijvoorbeeld met een dts- of dolby digital-codec af? Dan mis je bepaalde elementen van het geluid, waardoor vooral bombastische actiescènes minder impact hebben. Bij een 5.1- of 7.1-audiospoor staat de één tenslotte niet voor niets voor dit afzonderlijke subwooferkanaal. Dat is dan ook de reden dat veel soundbars beschikken over een losse subwoofer. Fabrikanten van soundbars willen met name filmliefhebbers bedienen, maar vanwege de smalle behuizing zijn ze niet erg geschikt om lage bastonen weer te geven. Dankzij het gebruik van een subwoofer lossen zij dit euvel simpel op en kunnen luisteraars de complete film horen.

Veel fabrikanten leveren bij een soundbar standaard al een subwoofer mee, zoals dit exemplaar van Raumfeld.

Ook voor stereo?

In tegenstelling tot wat veel mensen denken, is een subwoofer niet uitsluitend voorbehouden aan soundbars en home-cinemasystemen van filmfanaten. Ook bij stereo-opstellingen van muziekliefhebbers fungeert de subwoofer vaak als prima toevoeging om extra laag in de audioweergave te krijgen. Compacte monitor-speakers op een standaard produceren bijvoorbeeld weinig bas. De reden hiervoor is dat de meeste boekenplankmodellen alleen beschikken over een tweeter en midrange-driver. Dit ‘gat’ laat zich prima met een externe subwoofer opvullen, zodat de muziekweergave meer diepgang krijgt. Bij vloerstaanders is dat overigens een ander verhaal. Die hebben naast een tweeter, midrange-driver ook nog eens minimaal één woofer aan boord voor de lage tonen. Vloerstaanders hebben dan ook meestal een breder frequentiebereik waarin voor het luisteren van muziek al voldoende laag vertegenwoordigd is. Is dat bij jouw stereo-opstelling niet het geval, dan kun je de luidsprekers wellicht nog iets meer richting de muur positioneren. Zo krijg je als het goed is meer laag. Verder is het goed mogelijk dat de laagweergave in een grote kamer zelfs bij het gebruik van vloerstaanders wegvalt, waardoor er alsnog een subwoofer gewenst is. Kies voor het luisteren van muziek bij voorkeur voor een kleiner exemplaar. Hiervan is de bas vaak strakker en nauwkeuriger, waardoor de liedjes beter uit de verf komen.

Aandachtspunten

Als je eenmaal besluit om voor een subwoofer te gaan, dien je op een paar aandachtspunten te letten. Allereerst moet de behuizing in verhouding staan met de kamer. Kies je in een bescheiden woonkamer voor een te groot exemplaar, dan gaat de bas te veel overheersen. Het hoog en midden zijn in dat geval niet meer goed vertegenwoordigd. Voor de weergave van muziek bij een stereo-opstelling is er sowieso een kleiner exemplaar gewenst, zoals we al eerder beschreven. Voor films kun je eventueel ook een groter exemplaar overwegen, mits de afmetingen van de kamer dat toelaat. Kies verder altijd een subwoofer van hetzelfde merk binnen de serie van je huidige luidsprekers. Ze passen dan niet alleen in visueel opzicht goed bij elkaar, maar ook de audiofrequenties van de individuele speakers sluiten prima bij elkaar aan.

Heb je genoeg ruimte en kijk je vooral films? Kies voor een groot exemplaar, zoals deze SUB K-14 F van Dali.

Inhoudsopgave

  1. Inleiding
  2. Pagina: conclusie

Dit artikel delen:

Lees meer

Dali Katch B&O PLAY Beoplay M3
0

Reacties op: Hoe zinvol is een subwoofer?

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • Er zijn nog geen reacties op dit artikel.

 

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.